|
Mei 2006 In 1826/7 legt een giraf met
drie melkkoeien (de witte motor) de 880 kilometer tussen Marseille en
Parijs te voet af. Overal stromen mensen toe om
voor het eerst in hun leven een blik te werpen op dit diplomatieke geschenk van de pasja van Egypte aan de
koning van Frankrijk. Het bedwingen van de massa's is een grotere toer dan het
in bedwang houden van het Afrikaanse wilde dier dat onder een dekje met Franse lelies
achter de koeien aan stiefelt, zoals in Egypte al aangeleerd. Wanneer het gezelschap
zes maanden later bij de
Ménagerie in Parijs aankomt, wordt
het dier aan koning Karel X gepresenteerd
en als een koninginnetje toegejuicht. De giraf ontketent een hype waarbij
talloze op giraffen geïnspireerde accessoires en dessins hip worden. De
beroemdheid leeft nog 18 jaar in de
Ménagerie waarvan 13 zonder een medegiraf te zien. Een jaar later breekt
eenzelfde sensatie uit rondom de eerste giraf in
Wenen.
bedankt voor je bezoek
aan www.happybami.nl
Van de 18e eeuwse
vorstelijke menagerieën
zijn er twee over die nu nog voor publiek open zijn. De eerste bevindt zich
in Wenen waar keizer Frans I in 1752 bezoekers door de nieuwe menagerie in
de paleistuin van Schönbrunn rondleidt en de andere is de
Ménagerie in Parijs.
Ontstaan
Officieel bestaat de Ménagerie vanaf november 1794, het tijdperk van de Franse revolutie. De
diergaarde is intitiatief en onderdeel van het natuurhistorisch museum en
ligt in de botanische tuin, die al in 1626 door de artsen van koning Lodewijk
XIII met geneeskrachtige kruiden is beplant. En zo plat en recht als de
Jardin des Plantes is, zo romantisch is de Ménagerie. Als in een Engelse landschapstuin kronkelen
op een relatief klein oppervlak van 5 hectare de paadjes lustig,
verrassen de doorkijkjes en zijn verschillende hoogtes aangebracht. De schepping
van een heerlijk stukje exotische, wilde natuur in Parijs voor exotische, wilde dieren. In
Parijs.
bedankt voor je bezoek aan
www.happybami.nl
De eerste dierenverzameling is samengesteld uit de
vorstelijke menagerie van Versailles, die van de hertog van Orléans en uit inbeslaggenomen dieren; straatvoorstellingen met dieren zijn dan net verboden. Met
het argument dat tentoonstelling van de dieren leerzaam voor de Parijzenaars
en voor onderzoekers als Cuvier zou zijn, hebben 18e eeuwse wetenschappers
voorkomen dat de koninklijke dierencollectie om zeep werd gebracht en er zo
ook voor gezorgd, dat wij nog altijd in hoffelijk tempo door de Ménagerie kunnen
schrijden. Daarnaast kan de menagerie een diplomatieke functie
vervullen, is de gedachte geweest, want met een dierentuin kun je geschenken
in de vorm van wilde dieren waar machtige Afrikaanse of Aziatischer heersers
toentertijd nogal een gewoonte van gemaakt hadden, met goed fatsoen
aanvaarden.
bedankt voor je bezoek aan
www.happybami.nl
De dieren zijn naar familie
ingedeeld. Zo heeft de Ménagerie een deel voor de runderen als de
kleine anoa, de enorme gaur, Tibetaanse yaks en een takin, die weer tegen de
geit aanhangt en ook wel rundergems of gnoegeit heet.
Napoleon - 19e eeuwse gebouwen
Twee opdrachten van Napoleon zorgen voor een doorbraak in de beginperiode waarin aan problemen
met geld, gezondheid, architectuur en
voedsel geen gebrek is. In 1804 bestelt hij la Rotonde, dat op zijn verzoek in de vorm van het kruis van het Legioen van Eer in 1812
wordt opgeleverd. Op oude afbeeldingen zie je rondom
la Rotonde olifanten, giraffen en nijlpaarden, tegenwoordig scharrelen er reuzenschildpadden op het
grasperk rond.
bedankt voor je bezoek aan
www.happybami.nl
In 1805 geeft Napoleon opdracht voor de berenkuilen.
Mei 2006 zijn deze bewoond door binturongs (beermarters) aan de
ene en rode panda's aan de andere kant. De drie complexen die daarna zijn
opgetrokken, bestaan inmiddels niet meer, het roofdierenhuis (1821), het roofvogelhuis (1825) en het apenhuis (1837).
19e eeuwse gebouwen die nog
altijd staan en ook een plaats op de monumentenlijst hebben gekregen, zijn de in een halve cirkel opgetrokken oude fazanterie (1827), het
reptielenpaleis (1870) en de nieuwe fazanterie (1881).
Kroon op het werk, de apotheose, vormt de grande volière (1888).
bedankt voor je bezoek
aan www.happybami.nl
Tijdens het Beleg van Parijs
(1870 - 1871) is het voedseltekort zo nijpend dat de dieren in de Ménagerie
zijn geslacht en opgegeten, zelfs het enige paar olifanten.
20e eeuwse verblijven
Uit de 20e eeuw dateren het overwinteringsgebouw (1905), een klein apenhuis (1928), een vivarium (1929), een nieuw apenhuis (1934) en een roofdierenhuis (1937).
|
Ménagerie
du Jardin des Plantes Paris Parijs 
