Voorgeschiedenis
Tentoonstellen en ondernemingszin zit de familie Hagenbeck in het bloed. Menig verhaal begint met een oude prent van zes zeeleeuwen bij twee houten wastobbes, want zo is het begonnen. Carl Hagenbeck sr koopt de in een vissersnet verstrikt geraakte dieren in 1848 en stelt hen ten toon op de Spielbudenplatz in Hamburg. Tegen betaling. Van scheepslieden neemt hij later een ijsbeer over en een hyena die hij ook met andere dieren in Hamburg showt. Komt dat zien! Naast zijn vishandel ontwikkelt zich van lieverlee een dierenhandel. Zoon Carl jr gaat als jongetje al mee op reis.

www.happybami.nl

Dierenhandel
Op 15-jarige leeftijd is Hagenbeck jr zelfstandig dierenhandelaar. Al snel worden dierentuinen zijn klanten, maar het spannendst vindt hij de niet ongevaarlijke dierentransporten. Er ontstaat een handelsmenagerie waar hij dieren te kijk en te koop zet. Net als in de huidige Hagenbeckzoo is het voederen van de dieren een hoogtepunt. In 1866 is Hagenbeck veel onderweg en koopt en verkoopt hij complete menagerieën. In 1874 verhuist de familie met alle dieren naar de Neuen Pferdenmarkt 13 die onder de naam Carl Hagenbecks Thierpark bekendheid krijgt. Thanks for vistiting HappyBami.nl!

www.happybami.nl

Völkerschau
Geïnspireerd door het beeld van een dierenkaravaan met begeleiders telegrafeert Hagenbeck naar Zweden dat hij ook Lapse mensen wil uitnodigen bij een transport rendieren. De nomadenfamilies wonen enige tijd in Hagenbecks tuin compleet met tenten, werktuigen en dieren. Zij trekken veel bekijks. Hun gebruiken slaan aan bij het Hamburgse publiek. En na door Hagenbeck meegenomen te zijn naar Berlijn en Leipzig keren zij weer terug naar Lapland.
Er volgt meer folklore: tekijkzettingen van mensen met hun dingen, paarden en schapen. Ze gaan met Hagenbeck op tournee en allengs komen daar showelementen als dans en acrobatiek bij. De dierentuin als plek voor exotische dieren en exotische mensen.

www.happybami.nl

Circus Hagenbeck
De tournees met exotische mensen en dieren breiden uit en gaan heel Europa door. De mensen gaan uiteindelijk weer naar huis maar de dieren niet, zodat Hagenbeck met een overschot blijft zitten. Om alle opengesperde muilen te kunnen voederen lanceert hij in 1887  'Carl Hagenbecks internationale circus en Singhalese karavaan'. Zijn dressuur bestaat uit respectvolle afstand, gewenning, herhaling, beloning en dit alles zonder grof geweld te gebruiken. Een jaar later denderen acht van zijn olifanten geschrokken van een vuurtje in een parade in München het publiek in. In de chaos die volgt vallen doden en gewonden. Hagenbeck doekt het circus in 1888 op. Zoon Lorenz begint hier in 1916 opnieuw en zelfs wereldwijd mee.

Hagenbeck Zoo Hamburg Stellingen
Stellingen behoort nog tot Pruisië als Hagenbeck daar in 1897 27 hectare land koopt. Binnen een half jaar weet hij twaalf buiten- en vijf binnenverblijven uit de grond te stampen. Bij het patent op zijn dierentuinpanorama claimt hij ook het 'Nordland-Panorama' een mobiel panorama dat met pooldieren (noord- én zuidpool!) op tournee gaat en in 1898 in Parijs te zien is.

• Op een terrein waar zes bomen stonden gaat Hagenbeck met 40.000 m3 aarde, kunstenaars, bouwmeesters en werklieden aan de gang.

• De monumentale hoofdingang is ontworpen door Moritz Lehmann met beelden van Josef Pallenberg. De beelden van de Nubiër en de Indiaan zijn verwijzingen naar de Völkerschau, de ijsberen naar het poolpanorama en de leeuwen naar panorama Afrika. Josef Pallenberg is ook de schepper van het enorme Dinosaurusbeeld.

• Om zijn tralievrije zoo veilig te maken, berekent hij hoe hoog en hoe ver roofdieren kunnen springen voor hij grachten langs de randen van buitenverblijven uitgraaft. Voor de veiligheid van de dieren maakt hij de walkanten van de greppels zodanig dat zij weer terug kunnen komen als ze er in zouden vallen.

• Ook heeft hij ontdekt dat hij tropische dieren langzaam maar zeker aan het Europese klimaat kan laten wennen en hen in de buitenlucht kan houden. Voor het publiek wil hij dan weer dat de omgeving waarin hij de dieren toont op hun natuurlijk leefgebied lijkt.

• De Zwitserse beeldhouwer Urs Eggenschwyler maakt een houten geraamte voor de grote achtergrondrots van het Afrikapanorama.

• Exotische planten (meegebracht van verre reizen) krijgen een plek en stallen laat hij onopvallend in het landschap verzinken. Water- en boompartijen, glooiingen en open plekken zorgen voor doorkijkjes en vergezichten.

• 7 mei 1907 opent Hagenbecks landschappelijk aangelegde dierentuin feestelijk met twee panorama's: Afrika en het poolpanorama.
  Een derde panorama 'India' waaraan de Hagenbecks in de jaren 30 beginnen (met het eerste olifantenverblijf met een gracht er omheen) is nooit voltooid en heeft ook nooit als zodanig op de wegwijzers gestaan.

• De Völkerschauen gaan door tot 1931. Ze maken de expedities die Hagenbeck financiert om overal ter wereld wilde dieren te vangen niet duurder en brengen omgekeerd veel geld in het laatje. De Nubiër in 1914 maar ook een van de Sioux-Indianen die in 1910 in Stellingen waren, hebben model gestaan voor een beeld op de Jugendstil hoofdingang.